αρχική   gynfert.gr    

Oκτώβριος, ο μήνας του μαστού

Ο μήνας επαγρύπνισης για τον καρκίνο του μαστού είναι μία διεθνής ετήσια καμπάνια που οργανώνεται από μεγάλους Οργανισμούς κάθε Οκτώβριο με σκοπό την ενημέρωση  και τη συγκέντρωση πόρων για την έρευνα που αφορά την πρόληψη, τη διάγνωση και τη θεραπεία της νόσου.  Η καμπάνια αυτή επίσης προσφέρει υποστήριξη και πληροφόρηση σε όσες γυναίκες ήδη νοσούν.   Στα πλαίσια αυτής της καμπάνιας διοργανώνονται εκδηλώσεις και αγώνες σε διάφορες πόλεις σε όλο τον κόσμο.      Τον Οκτώβριο του 1983 έγινε για πρώτη φορά μαραθώνιος δρόμος στο Dallas του Texas όπου συμμετείχαν 800 δρομείς.  Σύμφωνα με τους διοργανωτές, μέχρι το 2002 οι συμμετέχοντες είχαν φτάσει το 1,3 εκατομμύρια και η διοργάνωση έγινε σε περισσότερες από 100 πόλεις της Αμερικής.    Η τεράστια και συνεχώς αυξανόμενη συμμετοχή του κόσμου δεν αντανακλά παρά στην έντονη ανάγκη για την καταπολέμηση της νόσου με την πρόληψη ή τη θεραπεία.

Η ροζ κορδέλα καθιερώθηκε διεθνώς ως σύμβολο αυτής της καμπάνιας όταν το 1992, το ίδρυμα Susan G. Komen  μοίρασε στους συμμετέχοντες της διοργάνωσης στη Νέα Υόρκη ρόζ κορδέλες.  Από τότε κυκλοφορούν προϊόντα με τη ρόζ κορδέλα, αλλά και διάφορα κτίρια φωτίζονται ρόζ κάθε Οκτώβριο σε όλο τον κόσμο.   Το ερώτημα κάποιων είναι: μήπως αυτό είναι απλά μία γιορτή χωρίς να εκπληρώνονται οι στόχοι ;   Η απάντηση είναι  πως η  ευαισθητοποίηση των γυναικών για τον καρκίνο του μαστού και οι νέοι τρόποι αντιμετώπισης  εφαρμόζονται  σε «μία γενιά», σε χρόνο δηλαδή που ένας άνθρωπος που νοσεί μπορεί να περιμένει την εφαρμόσιμη εξέλιξη της επιστήμης.   Οι μελέτες συνεχώς αποκαλύπτουν παράγοντες του τρόπου ζωής που αυξάνουν τον κίνδυνο για καρκίνο του μαστού.  Μελετώνται οι θετικές επιδράσεις της σωματικής άσκησης και της διατήρησης φυσιολογικού σωματικού βάρους μέσα από μια ισορροπημένη διατροφή.   Τα γονίδια  BRCA1, BRCA2 καταδεικνύουν έναν εξατομικευμένο τρόπο παρακολούθησης και θεραπείας αυτών των ατόμων.    Γυναίκες με έντονη επιβάρυνση έχουν τώρα την επιλογή να λάβουν Ταμοξιφαίνη ή Ραλοξιφαίνη με σκοπό τη μείωση του κινδύνου, λαμβάνοντας υπ΄όψιν τις ανεπιθύμητες ενέργειες. Νεότερες μελέτες ερευνούν εάν οι αναστολείς της αρωματάσης μπορούν να δράσουν ανάλογα σε μετα-εμμηνοπαυσιακές γυναίκες.   Μελέτες στη γονιδιακή έκφραση σηματοδοτούν αλλαγές και στην ταξινόμηση του καρκίνου του μαστού.   Η νέα ταξινόμηση στηρίζεται κυρίως στα χαρακτηριστικά που εμφανίζει ο όγκος στο μικροσκόπιο και μπορεί να παρέχει καλύτερα δεδομένα σχετικά με την πρόγνωση και την ανταπόκριση στη θεραπεία. Αν και χρειάζεται επιπλέον έρευνα, υπάρχει αισιοδοξία ότι η νέα ταξινόμηση θα επιτρέψει την απόλυτα εξατομικευμένη θεραπεία.   Η έγκαιρη διάγνωση έχει εξελιχθεί με την εφαρμογή νέων απεικονιστικών μεθόδων.    Η Tομοσύνθεση (τρισδιάστατη μαστογραφία), η οποία είναι εξέλιξη της ψηφιακής μαστογραφίας,  αποκαλύπτει πολύ μικρούς όγκους  ακόμη και σε πυκνούς μαστούς.  Η εξέταση θεωρείται ακόμα υπό διερεύνηση και γίνεται στα πλαίσια κλινικών δοκιμών.   Η μοριακή απεικόνιση των μαστών με τη χρήση ραδιοφαρμάκου έχει σκοπό να διευκρινίζει ύποπτες περιοχές που ανευρίσκονται με την μαστογραφία.   Στην καθημερινή πράξη, έχει ενταχθεί επίσης η Μαγνητική τομογραφία που γίνεται για να ελεγχθούν ύποπτες περιοχές  ή για προληπτικό έλεγχο σε ασθενείς με έντονο κληρονομικό ιστορικό ή πολύ πυκνούς μαστούς.   Η τακτική του one step clinicείναι η  ολοκλήρωση της διάγνωσης με «μία  επίσκεψη». Με τον τρόπο αυτό,  κερδίζεται  πολύτιμος χρόνος  και μειώνεται το σωματικό, ψυχολογικό και οικονομικό κόστος. Αρκετές φορές απαιτείται κατευθυνόμενη βιοψία ύποπτων περιοχών με τη βοήθεια  απεικονιστικών μεθόδων (πχ υπερηχογράφημα) σεπερίπτωση μη ψηλαφητής βλάβης. Εάν η βιοψία είναι θετική για κακοήθεια, η ασθενής οδηγείται ενημερωμένη και προετοιμασμένη  στο χειρουργείο.    Στη χειρουργική θεραπεία εξελίσσεται η ειδικότητα της Ογκοπλαστικής, όπου στον αμέσως μετά το ογκολογικό χειρουργείο, και καθώς η ασθενής βρίσκεται υπό νάρκωση,  ο μαστός αποκαθίσταται με όσο το δυνατόν καλύτερο  αισθητικό αποτέλεσμα. Αν δεν υπάρχει η υποστήριξη από Πλαστικό χειρουργό, τότε οι ογκοπλαστικοί χειρουργοί του μαστού μπορούν με ασφάλεια να χειρουργήσουν όλο και μεγαλύτερους όγκους, με διατήρηση του μαστού.   Οι Ογκολόγοι – Χημειοθεραπευτές είναι μία ειδικότητα που βιώνει συνεχώς τις εξελίξεις όσον αφορά το μαστό καθότι  διαρκώς ανακοινώνονται νέα χημειοθεραπευτικά φάρμακα και  νέα θεραπευτικά πρωτόκολλα.     Τα τελευταία χρόνια  αναπτύσσεται μία νέα κατηγορία φαρμάκων η οποία στοχεύει σε καρκίνους που φέρουν BRCA μετάλλαξη.  Η κατηγορία αυτή λέγεται «αναστολείς PARP» και έχει αισιόδοξα αποτελέσματα σε καρκίνους του μαστού, των ωοθηκών και του προστάτη που είναι ανθεκτικοί σε κοινές θεραπείες.    Οι στοχευμένες θεραπείες είναι μία κατηγορία νεότερων φαρμάκων που εκμεταλλεύονται τις γονιδιακές αλλαγές των κυττάρων που προκαλούν καρκίνο (π.χ. αντι-αγγειογενετικά φάρμακα).   Η Ακτινοθεραπεία έχει επίσης εξελιχθεί πρόσφατα, καθότι  υπάρχουν πλέον πρωτόκολλα που καθιστούν τη διαδικασία της ακτινοθεραπείας καλύτερα ανεκτή και σημαντικά πιο σύντομη.   Με την εξέλιξη της Γυναικολογίας της Αναπαραγωγής, ένα μεγάλο ποσοστό γυναικών (νέες γυναίκες με καλή πρόγνωση) επιλέγουν τη διατήρηση της Γονιμότητας. Ο Γυναικολόγος Αναπαραγωγής αποτελεί πλέον, μέλος της ιατρικής ομάδας που θα συμβουλεύει και συμμετέχει στην αντιμετώπιση νέων γυναικών με καρκίνο.   Εδραιωμένες τεχνικές όπως η κρυόψυξη εμβρύων, νέες τεχνικές όπως η κρυόψυξη ωαρίων και τεχνικές υπό μελάτη όπως κρυόψυξη ωοθηκικού ιστού και εργαστηριακή ωρίμανση ωαρίων (IVM) αποτελούν επιλογές που μπορούν να συζητηθούν με την ασθενή.

Το ρόζ χρώμα της κορδέλας δεν αντανακλά μόνο στη θηλυκότητα που αντιπροσωπεύει αυτό το χρώμα αλλά και στην αισιοδοξία για ένα μέλλον που είναι ορατό.

Η μεγαλύτερη εξέλιξη είναι  ο ολοένα και αυξανόμενος αριθμός των γυναικών που υποβάλλονται σε προληπτικές εξετάσεις και το γεγονός ότι οι επιστήμονες καλούνται τώρα να αντιμετωπίζουν μικρούς καρκίνους του μαστού με σύγχρονους χειρισμούς και άριστα αποτελέσματα.

Στον καρκίνο του μαστού, η έγκαιρη διάγνωση ισοδυναμεί με θεραπεία.